Rasa kota

Kot szkocki zwisłouchy (scottish fold)

Szkocki zwisłouchy, czyli scottish fold, to średniej wielkości kot o okrągłej głowie i uszach zagiętych do przodu. Charakter ma łagodny i spokojny. Za wyglądem stoi jednak mutacja, która u wszystkich kotów z zagiętymi uszami uszkadza chrząstkę i kości – dlatego FIFe rasy nie uznaje, a kilka krajów zakazało jej hodowli.

Uznawana przez: WCF, TICA, CFA

Waga: 2,7–5,9 kg
Długość życia: 14–16 lat
Pochodzenie: Wielka Brytania (Szkocja)

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. Szeryf123, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Charakter

Foldy uchodzą za koty łagodne, ciche i przywiązane do ludzi. Lubią siedzieć blisko domowników albo na ich kolanach, a głosu używają oszczędnie. Są cierpliwe wobec dzieci i zwykle akceptują łagodnego psa, choć obcych i obce koty przyjmują z rezerwą. Wiele z nich chętnie aportuje i bawi się wędką, ale w umiarkowanym tempie. Źle znoszą długie godziny samotności i lepiej czują się w domu, w którym jest ktoś jeszcze – człowiek albo drugi kot. Warto jednak wiedzieć, że Cats Protection zwraca uwagę na jedną rzecz: spokój i niechęć do skakania, uważane za cechę charakteru rasy, bywają w rzeczywistości objawem przewlekłego bólu stawów.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Gadatliwość: cichygaduła
Tylko w domu: potrzebuje wybieguświetnie

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest kot szkocki zwisłouchy?

Jeśli już masz folda, potrzebuje on opiekuna, który będzie obserwował oznaki bólu, dba o wagę kota i dostosuje mieszkanie do jego stawów. Organizacje dobrostanowe, m.in. Cats Protection i RSPCA, odradzają kupowanie kociąt tej rasy. Osobom, którym podoba się okrągła głowa i spokojny charakter, lepiej polecić kota brytyjskiego krótkowłosego lub szkockiego prostouchego (straight) z hodowli bez kojarzeń z foldami.

Zalety

łagodny i cichy charakter
przywiązany do ludzi
cierpliwy wobec dzieci
dobrze czuje się w mieszkaniu

Wyzwania

osteochondrodysplazja u wszystkich kotów z zagiętymi uszami
przewlekły ból stawów, często niezauważany
nieuznawany przez FIFe, hodowla zakazana w kilku krajach
źle znosi samotność

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Kot szkocki zwisłouchy
Waga	kocury 4–5,9 kg, kotki 2,7–4 kg
Długość życia	14–16 lat
Sierść	krótka
Umaszczenie	niebieski, biały, czarny, kremowy, rudy, srebrny pręgowany, brązowy pręgowany, szylkretowy, colorpoint, dowolne inne
Kraj pochodzenia	Wielka Brytania (Szkocja)
Uznanie	Uznawana przez: WCF, TICA, CFA. Nieuznawany przez FIFe ani brytyjski GCCF z powodu osteochondrodysplazji. Hodowla zakazana lub ograniczona m.in. w Holandii, Austrii, Flandrii i stanie Wiktoria (Australia).
Inne nazwy	scottish fold, szkocki zwisłouchy, kot szkocki, highland fold, fold

Pielęgnacja i ruch

2/5wymagania pielęgnacyjne

3/5linienie

Krótkowłosego folda wystarczy czesać metalowym grzebieniem raz lub dwa razy w tygodniu, a odmianę długowłosą (highland fold) trzy–cztery razy. Uszy, przez swój kształt, warto regularnie oglądać i czyścić z woskowiny. Najważniejsza część opieki dotyczy jednak stawów. Kot powinien mieć niskie, łatwo dostępne legowiska, rampy lub schodki na kanapę i parapet oraz kuwetę z niskim wejściem. Nadwaga wyraźnie pogarsza zapalenie stawów, a rasa łatwo tyje, więc porcje trzeba ważyć. Zabawa powinna być spokojna, bez zmuszania do wysokich skoków. Regularne kontrole u weterynarza pomagają wcześnie zauważyć ból, który koty świetnie ukrywają. Każdy fold powinien być wysterylizowany lub wykastrowany, jeśli nie jest kotem hodowlanym.

Ile karmy potrzebuje kot szkocki zwisłouchy?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

Zagięte uszy są skutkiem dominującego wariantu genu TRPV4, który zaburza budowę chrząstki w całym ciele. Według RSPCA Australia i Cats Protection osteochondrodysplazja dotyczy wszystkich kotów z zagiętymi uszami: kot z jedną kopią genu choruje w różnym stopniu, a z dwiema – ciężko i szybko. Zmiany widać na zdjęciach RTG już od 7. tygodnia życia, a kulawizna może pojawić się w wieku 4–6 miesięcy. Objawy to skrócony, sztywny ogon, zgrubienia na łapach, sztywny chód i niechęć do skakania. Choroba jest nieuleczalna, a leczenie ogranicza się do łagodzenia bólu. Nawet krzyżowanie folda z kotem o prostych uszach nie chroni wszystkich kociąt. Dlatego FIFe i GCCF nie rejestrują rasy, a Holandia, Austria i Flandria zakazały jej hodowli.

osteochondrodysplazja (FOCD)Dotyczy wszystkich kotów z zagiętymi uszami: wariant genu TRPV4 zaburza chrząstkę w całym ciele, prowadząc do deformacji i bolesnego zapalenia stawów.
przewlekłe zapalenie stawówZmiany widać na RTG od 7. tygodnia życia, kulawizna może pojawić się w wieku 4–6 miesięcy; choroba jest nieuleczalna.
kardiomiopatia przerostowa (HCM)Wymieniana wśród chorób rasy; zalecane echo serca.
wielotorbielowatość nerek (PKD)Wymieniana wśród chorób rasy; dostępny test DNA dla rodziców.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG kończyn, ogona i kręgosłupa
test DNA TRPV4 (osteochondrodysplazja)
test DNA PKD1
echo serca (USG)

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Pierwszą znaną kotką o zagiętych uszach była Susie, biała kotka z farmy w okolicach Coupar Angus w Szkocji, zauważona w 1961 roku przez Williama Rossa. Jej córka Snooks stała się założycielką rasy. Ross z żoną zarejestrowali koty w brytyjskim GCCF w 1966 roku, ale już na początku lat 70. organizacja wycofała rejestrację z powodu obaw o zdrowie kotów. Hodowla przeniosła się do USA, gdzie CFA przyznała foldom krótkowłosym status mistrzowski w 1978 roku, a długowłosym w 1992 roku. W 2016 roku naukowcy wskazali przyczynę: mutację genu TRPV4. Od tego czasu kolejne kraje i regiony wprowadzają zakazy hodowli.

Ciekawostki

Wszystkie foldy wywodzą się od jednej kotki – Susie, znalezionej w Szkocji w 1961 roku.
CFA zaleca kojarzenie foldów wyłącznie z kotami o prostych uszach, by ograniczyć zmiany kostne i stawowe.
Brytyjski GCCF przestał rejestrować foldy już na początku lat 70.
Mutację odpowiedzialną za zagięte uszy, w genie TRPV4, opisano w 2016 roku.

Najczęstsze pytania

Czy kot szkocki zwisłouchy cierpi?

Wiele foldów odczuwa przewlekły ból, choć koty dobrze go ukrywają. Osteochondrodysplazja dotyczy wszystkich kotów z zagiętymi uszami i prowadzi do zapalenia stawów. Sztywny ogon, niechęć do skakania, dziwny chód czy unikanie zabawy mogą być objawami bólu, a nie cechą charakteru.

Czy hodowla szkockich zwisłouchych jest zakazana?

W niektórych krajach tak: zakaz hodowli wprowadziły m.in. Holandia (2014), Austria (2020) i belgijska Flandria (2021), a w australijskim stanie Wiktoria nie wolno rozmnażać chorych foldów. W Szkocji hodowla prawdopodobnie narusza warunki licencji. FIFe i brytyjski GCCF nie rejestrują rasy.

Czym różni się scottish fold od scottish straight?

Scottish straight to kot z tych samych linii, ale z prostymi uszami – nie ma wariantu genu TRPV4 odpowiedzialnego za zagięcie i nie choruje tak jak fold. CFA od 2022 roku dopuszcza koty prostouche w ramach rasy, a WCF prowadzi dla nich osobny wzorzec.

Ile żyje kot szkocki zwisłouchy?

VCA podaje 14–16 lat, ale jakość życia zależy głównie od przebiegu osteochondrodysplazji. U części kotów choroba postępuje łagodnie, u innych powoduje silny ból już w młodym wieku. Kontrola wagi i leczenie przeciwbólowe prowadzone przez weterynarza mają ogromne znaczenie.

Ile waży kot szkocki zwisłouchy?

Dorosłe koty tej rasy ważą zwykle samce 4–5,9 kg, samice 2,7–4 kg. To zakres dla zdrowych, dorosłych zwierząt w dobrej kondycji.