Rasa psa

Border collie

Border collie to średniej wielkości owczarek z pogranicza Anglii i Szkocji, uważany za jednego z najszybciej uczących się psów. Został stworzony do całodziennej pracy przy owcach i ten napęd ma nadal: potrzebuje ruchu i zadań dla głowy codziennie, a nie tylko w weekendy.

Grupa I FCI · Owczarki · wzorzec nr 297

Waga: 14–25 kg
Wzrost w kłębie: 46–56 cm
Długość życia: 12–15 lat
Pochodzenie: Wielka Brytania

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. nieznany autor, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Charakter

Border collie żyje dla współpracy z człowiekiem. Obserwuje opiekuna, wyłapuje drobne sygnały i często proponuje kolejne zachowanie, zanim padnie komenda – stąd jego sukcesy w agility, obedience i pracy ze stadem. AKC przyznaje rasie najwyższe oceny za przywiązanie do rodziny, chęć do zabawy, energię i podatność na szkolenie. Druga strona tej wrażliwości to skłonność do obsesji: pies, który się nudzi, zaczyna „zaganiać” rowery, samochody, koty albo dzieci, podszczypując je w łydki, ściga cienie i odblaski światła. Wobec obcych bywa zdystansowany, ale rzadko agresywny. Z innymi psami zwykle się dogaduje, choć niektóre osobniki pilnują piłki jak skarbu. Hałas i chaos odbiera mocniej niż przeciętny pies, dlatego spokojne oswajanie z miastem, ruchem ulicznym i gośćmi w domu bardzo się opłaca.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest border collie?

Border collie odnajdzie się u aktywnych osób, które chcą uprawiać z psem sport, trenować posłuszeństwo albo mają dostęp do owiec. Dobrze czuje się w domu z ogrodem, ale ogród nie zastąpi wspólnej pracy. Nie jest dobrym wyborem dla kogoś, kto szuka spokojnego towarzysza na krótkie spacery, pracuje po 10 godzin poza domem albo ma małe, rozbiegane dzieci, które pies będzie próbował zaganiać.

Zalety

wybitnie szybko się uczy
świetny partner do sportów kynologicznych
silnie związany z opiekunem
zwykle zgodny z innymi psami

Wyzwania

ogromne potrzeby ruchu i pracy umysłowej
nudny dzień kończy się niszczeniem lub obsesjami
skłonność do zaganiania dzieci, kotów i aut
wrażliwy na hałas i chaos

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Border collie
Wzrost w kłębie	samce 48–56 cm, samice 46–53 cm
Waga	samce 14–25 kg, samice 14–25 kg
Długość życia	12–15 lat
Sierść	średnia
Umaszczenie	czarno-biały, trikolor, czekoladowo-biały, niebiesko-biały, blue merle, red merle
Kraj pochodzenia	Wielka Brytania
Klasyfikacja	Grupa I: Owczarki i inne psy pasterskie (z wyjątkiem szwajcarskich psów do bydła)
Inne nazwy	border collie, BC, bordercollie

Pielęgnacja i ruch

120–150minruchu dziennie

3/5wymagania pielęgnacyjne

3/5linienie

Rasa potrzebuje ponad dwóch godzin aktywności dziennie – tak ocenia to brytyjski Royal Kennel Club – i to aktywności z myśleniem, nie tylko biegania obok roweru. Dobrze sprawdzają się szukanie zabawek, nauka sztuczek, frisbee z umiarem, agility, a najlepiej praca z owcami lub treningi pasienia. Rzucanie piłki przez godzinę nakręca psa zamiast go zmęczyć. Ważne jest też uczenie wyciszenia: mata, gryzak, odpoczynek w klatce kennelowej. Szata (dłuższa lub krótka, obie z podszerstkiem) wymaga szczotkowania raz lub dwa razy w tygodniu, w okresie linienia codziennie. Szkolenie oparte na nagrodach daje świetne efekty, za to krzyk szybko zniechęca tę wrażliwą rasę. Pilnuj kalorii, bo smakołyki treningowe szybko się sumują.

Ile karmy potrzebuje border collie?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

AKC opisuje border collie jako rasę wytrzymałą i ogólnie zdrową, ale lista schorzeń, które hodowcy powinni wykluczać, jest długa: dysplazja stawów biodrowych, anomalia oka collie, padaczka, głuchota, ceroidolipofuscynoza neuronalna i zespół uwięzionych neutrofili. Royal Kennel Club zaleca przed kryciem badanie oczu z gonioskopią, a jako dobrą praktykę testy DNA (m.in. CEA, NCL, TNS, MDR1), prześwietlenia bioder i łokci oraz badanie słuchu BAER. Mutacja MDR1 zwiększa wrażliwość na niektóre leki, więc warto znać wynik psa i powiedzieć o nim weterynarzowi. Średnia długość życia według AKC to 12–15 lat.

anomalia oka collie (CEA)Wrodzona wada rozwojowa oka; dostępny test DNA, który pozwala uniknąć kojarzenia dwóch nosicieli.
dysplazja stawów biodrowychWystępuje w rasie; hodowcy wykonują prześwietlenia bioder i łokci przed kryciem.
padaczka idiopatycznaNapady drgawek bez uchwytnej przyczyny, zwykle pierwszy raz u młodego dorosłego psa.
zespół uwięzionych neutrofili (TNS)Dziedziczny niedobór odporności u szczeniąt; badany testem DNA.
ceroidolipofuscynoza neuronalna (NCL)Rzadka, postępująca choroba neurologiczna; nosicieli wykrywa test genetyczny.
wrodzona głuchotaCzęściej u psów z dużą ilością bieli na głowie; słuch szczeniąt sprawdza test BAER.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG HD/ED
badanie oczu (ECVO) z gonioskopią
test DNA CEA
test DNA TNS i NCL
test DNA MDR1
test słuchu BAER

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Psy pasterskie pracowały na wzgórzach pogranicza angielsko-szkockiego od stuleci, ale współczesna rasa wyrosła z konkursów pasienia owiec – pierwszy odbył się w walijskiej Bali w 1873 roku. Hodowców interesowała wyłącznie skuteczność przy stadzie, a nie wygląd, stąd duża rozmaitość umaszczeń i dwa typy szaty, które wzorzec dopuszcza do dziś. Za protoplastę większości linii uchodzi Old Hemp, pies urodzony w 1893 roku w Northumberland w hodowli Adama Telfera. Nazwy „border collie” jako pierwszy użył w 1915 roku James Reid z International Sheep Dog Society. FCI klasyfikuje rasę jako owczarka z próbą pracy.

Ciekawostki

Pierwszy konkurs pasienia owiec odbył się w 1873 roku w walijskiej miejscowości Bala.
Większość współczesnych border collie wywodzi się od psa Old Hemp, urodzonego w 1893 roku.
Wzorzec FCI dopuszcza niemal każde umaszczenie, pod warunkiem że biel nie dominuje.
Rasa należy do owczarków z obowiązkową próbą pracy w klasyfikacji FCI.

Najczęstsze pytania

Czy border collie nadaje się do mieszkania w bloku?

Może mieszkać w bloku, jeśli codziennie dostaje ponad dwie godziny ruchu i zadań dla głowy. Problemem nie jest metraż, tylko nuda – niewybiegany border collie szczeka, niszczy i reaguje na każdy dźwięk na klatce schodowej.

Ile żyje border collie?

AKC podaje 12–15 lat. Wiele psów zachowuje sprawność do późnego wieku, jeśli utrzymują szczupłą sylwetkę i mają przebadane biodra oraz oczy.

Czy border collie linieje?

Tak. Gubi włos przez cały rok, a dwa razy w roku intensywnie wymienia podszerstek. Wtedy szczotkowanie przydaje się codziennie, poza tym wystarczy raz lub dwa razy w tygodniu.

Czy border collie jest dobry dla początkujących?

Raczej nie. Szybko się uczy, ale równie szybko utrwala błędy opiekuna, a bez pracy robi się nerwowy. Początkujący poradzi sobie, jeśli od pierwszego dnia współpracuje z trenerem i ma czas na codzienne zajęcia.

Ile waży border collie?

Dorosłe psy tej rasy ważą zwykle samce 14–25 kg, samice 14–25 kg. Wysokość w kłębie: 46–56 cm. To zakres dla zdrowych, dorosłych zwierząt w dobrej kondycji.