Rasa psa

Mudi

Mudi to średniej wielkości węgierski pies pasterski z wyprostowanymi uszami i falistą, kręconą sierścią. Jest niezwykle pojętny, energiczny i czujny, a przy tym wszechstronny: pasie owce i bydło, pilnuje gospodarstwa i świetnie radzi sobie w sportach. W Polsce wciąż rzadki, choć coraz częściej spotykany na zawodach agility.

Grupa I FCI · Owczarki · wzorzec nr 238

Waga: 8–13 kg
Wzrost w kłębie: 38–47 cm
Długość życia: 12–14 lat
Pochodzenie: Węgry

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. Vulpes at Dutch Wikipedia, Public domain, Wikimedia Commons

Charakter

Wzorzec FCI opisuje mudi jako psa wyjątkowo pojętnego, o żywym temperamencie, odważnego, czujnego, chętnego do pracy, uważnego i łatwo przystosowującego się do zmian. AKC daje mu najwyższe oceny za przywiązanie, chęć do zabawy, energię i podatność na szkolenie. Mudi bardzo szybko kojarzy nagrodę z zachowaniem i uwielbia uczyć się nowych rzeczy, ale równie szybko się nudzi. Wobec obcych bywa zdystansowany i głośno ostrzega przed gośćmi, dlatego sprawdza się jako stróż. Z innymi psami zwykle się dogaduje, choć niektóre mudi bywają zadziorne. Instynkt pasterski może skłaniać go do zaganiania dzieci czy rowerzystów. Potrzebuje jasnych zasad i wspólnych zajęć z opiekunem. Dobrze prowadzony jest wesoły, przywiązany i bardzo zaangażowany w życie rodziny.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest mudi?

Mudi pasuje do aktywnych osób, które chcą trenować z psem sporty kynologiczne, lubią codzienną naukę i mają czas na długie spacery. Może być dobrym pierwszym psem dla zdeterminowanego początkującego, który zapisze się do szkoły dla psów. Nie sprawdzi się u osób szukających spokojnego kanapowca, pracujących całe dni poza domem ani w sąsiedztwie wrażliwym na szczekanie.

Zalety

wyjątkowo pojętny
świetny w sportach kynologicznych
łatwa pielęgnacja sierści
czujny stróż

Wyzwania

bardzo duże potrzeby ruchu i pracy umysłowej
skłonność do szczekania
zdystansowany wobec obcych
rzadka rasa, trudno o szczenię

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Mudi
Wzrost w kłębie	samce 41–47 cm, samice 38–44 cm
Waga	samce 8–13 kg, samice 8–13 kg
Długość życia	12–14 lat
Sierść	kręcona
Umaszczenie	czarny, biały, płowy, popielaty (niebieski), wątrobiany (brązowy), popielato-brązowy, merle (cifra)
Kraj pochodzenia	Węgry
Klasyfikacja	Grupa I: Owczarki i inne psy pasterskie (z wyjątkiem szwajcarskich psów do bydła)
Inne nazwy	mudi węgierski, owczarek węgierski mudi, hungarian mudi

Pielęgnacja i ruch

90–120minruchu dziennie

1/5wymagania pielęgnacyjne

2/5linienie

Mudi potrzebuje półtorej do dwóch godzin aktywności dziennie, najlepiej łączącej ruch z myśleniem: agility, frisbee, flyball, obedience, nosework albo pasienie. Bez zajęć szybko wymyśla własne, często głośne rozrywki. Sierść jest łatwa w utrzymaniu – na głowie i łapach krótka, na tułowiu falista lub kręcona – i zwykle wystarczy przeczesanie raz w tygodniu, częściej podczas linienia. Nie wymaga strzyżenia. Szkolenie oparte na nagrodach przynosi szybkie efekty, ale warto równolegle uczyć psa wyciszenia i odpoczynku. Mudi lubi towarzystwo, więc nie powinien spędzać całych dni sam w domu ani w kojcu. Wczesna socjalizacja z ludźmi łagodzi naturalną podejrzliwość. Pilnuj też, by młody pies nie przesadzał ze skokami, dopóki stawy nie dojrzeją.

Ile karmy potrzebuje mudi?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

AKC określa mudi jako rasę ogólnie zdrową, a odpowiedzialni hodowcy badają psy zgodnie z zaleceniami Mudi Club of America zapisanymi w bazie CHIC. Obejmują one ocenę rzepek, RTG bioder i łokci, badanie oczu u lekarza okulisty oraz podstawowe badanie kardiologiczne. Ponieważ wzorzec dopuszcza umaszczenie cifra, czyli merle, istotne jest unikanie kojarzenia dwóch psów merle, co zwiększa ryzyko głuchoty i wad oczu u szczeniąt. Mała populacja rasy sprawia, że hodowcy muszą dbać o różnorodność genetyczną. Długość życia według AKC wynosi 12–14 lat.

dysplazja stawów biodrowych i łokciowychAmerykański klub rasy zaleca RTG bioder i łokci przed kryciem.
zwichnięcie rzepkiOcena rzepek należy do badań zalecanych przez AKC.
choroby oczuZalecane badanie u lekarza weterynarii okulisty.
wady wynikające z kojarzenia dwóch psów merleU szczeniąt po dwóch rodzicach cifra (merle) rośnie ryzyko głuchoty i wad oczu.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG HD/ED
ocena rzepek
badanie oczu (ECVO)
badanie kardiologiczne

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Według wzorca FCI mudi powstał między XVIII a XIX wiekiem z krzyżówek węgierskich psów pasterskich, najpewniej z niemieckimi owczarkami o stojących uszach. Długo nie odróżniano go od pumi i puli – na Węgrzech dzielono psy pasterskie jedynie na duże i małe. Około 1930 roku dr Dezső Fényes, dyrektor muzeum w Balassagyarmat, zaczął hodować te psy osobno i nadał im nazwę mudi. W 1936 roku rasa została oficjalnie uznana. Wojna niemal ją unicestwiła. W 1966 roku dr Zoltán Balassy opracował nowy wzorzec, który zatwierdziła FCI. AKC uznała mudi w 2022 roku.

Ciekawostki

Nazwę mudi nadał rasie dr Dezső Fényes około 1930 roku.
AKC uznała mudi za pełnoprawną rasę w 2022 roku.
Wzorzec FCI dopuszcza umaszczenie cifra, czyli merle, a u psów merle niebieskie oczy nie są wadą.
Głowa i łapy mudi są pokryte krótką, gładką sierścią, a reszta ciała falistą lub lekko kręconą.

Najczęstsze pytania

Czy mudi nadaje się do mieszkania?

Może mieszkać w bloku, jeśli dostaje codziennie co najmniej półtorej godziny aktywności i zajęć dla głowy. Trzeba jednak liczyć się z tym, że czujny mudi ostrzega szczekaniem przed odgłosami z klatki schodowej.

Czy mudi linieje?

Umiarkowanie – AKC ocenia linienie nisko. Kręcona sierść nie wymaga strzyżenia ani trymowania, wystarczy przeczesanie raz w tygodniu i częściej w okresie linienia.

Ile żyje mudi?

AKC podaje 12–14 lat. Rasa uchodzi za zdrową, ale warto wybierać szczenię od rodziców z badaniami bioder, łokci, rzepek i oczu.

Czym różni się mudi od puli?

Mudi ma stojące uszy i krótszą, falistą sierść, która nie tworzy sznurów. Puli ma uszy zwisające i długą szatę układającą się w charakterystyczne sznury. Obie rasy pochodzą z Węgier i były kiedyś hodowane razem.

Ile waży mudi?

Dorosłe psy tej rasy ważą zwykle samce 8–13 kg, samice 8–13 kg. Wysokość w kłębie: 38–47 cm. To zakres dla zdrowych, dorosłych zwierząt w dobrej kondycji.