Rasa psa

Gończy polski

Gończy polski to średniej wielkości pies myśliwski, jedna z polskich ras uznanych przez FCI. Przez wieki tropił dziki i jelenie w gęstych lasach i górach, oznajmiając trop charakterystycznym, melodyjnym głosem. Jest zrównoważony, odważny i oddany rodzinie, ale potrzebuje dużo ruchu i pracy nosem.

Polska rasa
Grupa VI FCI · Psy gończe · wzorzec nr 354

Waga: 20–26 kg
Wzrost w kłębie: 50–59 cm
Długość życia: 10–14 lat
Pochodzenie: Polska

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. Янковский Евгений, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Charakter

Wzorzec FCI opisuje gończego polskiego jako psa stabilnego i łagodnego, prawdziwie odważnego, inteligentnego i łatwego do wychowania. Nie jest agresywny, ale wobec obcych pozostaje ostrożny, dlatego do zalet psa myśliwskiego dochodzą cechy bardzo dobrego stróża. W domu bywa spokojny i serdeczny wobec domowników, także dzieci. Na spacerze rządzi nim nos: złapany trop potrafi całkowicie pochłonąć jego uwagę, a przywołanie w takiej chwili bywa trudne. Z innymi psami zwykle się dogaduje – pracował przecież w sforach – natomiast koty i drobne zwierzęta mogą pobudzać jego instynkt łowiecki. Ma donośny, melodyjny głos, u suk wyższy, i chętnie go używa. Bywa przy tym uparty, ale nie złośliwy.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest gończy polski?

Gończy polski pasuje do myśliwych oraz aktywnych osób, które lubią wielogodzinne spacery po lesie, chcą uprawiać z psem tropienie lub mantrailing i mają dom z ogrodzonym terenem. Może być psem rodzinnym, jeśli dostaje dość pracy dla nosa. Nie jest dobrym wyborem do bloku w centrum miasta, dla osób oczekujących posłuszeństwa bez smyczy ani do domu z kotami bez wcześniejszej socjalizacji.

Zalety

zrównoważony i łagodny w domu
odważny i wytrzymały
dobry stróż
krótka sierść łatwa w pielęgnacji

Wyzwania

bardzo duże potrzeby ruchu
silny instynkt tropienia utrudnia przywołanie
donośny głos
ostrożny wobec obcych

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Gończy polski
Wzrost w kłębie	samce 55–59 cm, samice 50–55 cm
Waga	samce 20–26 kg, samice 20–26 kg
Długość życia	10–14 lat
Sierść	krótka
Umaszczenie	czarny podpalany, brązowy podpalany, rudy
Kraj pochodzenia	Polska
Klasyfikacja	Grupa VI: Psy gończe i rasy pokrewne
Inne nazwy	polish hunting dog, gończy, polski gończy

Pielęgnacja i ruch

120–150minruchu dziennie

1/5wymagania pielęgnacyjne

3/5linienie

Royal Kennel Club ocenia potrzeby ruchowe gończego na ponad dwie godziny dziennie i zaleca duży dom z dużym ogrodem. Najlepiej sprawdzają się długie spacery po lesie na lince, tropienie, mantrailing i inne zajęcia węchowe, a dla myśliwych – praca w łowisku. Ogród musi być solidnie ogrodzony, bo pies idący tropem potrafi oddalić się bardzo daleko. Krótka sierść wymaga szczotkowania raz w tygodniu. Uszy sprawdzaj i czyść regularnie. Szkolenie powinno być konsekwentne i spokojne, oparte na nagrodach. Warto od początku uczyć przywołania z wykorzystaniem gwizdka i nagradzać kontakt wzrokowy na spacerach. Pilnuj diety, bo nadwaga obciąża stawy psa pracującego w trudnym terenie.

Ile karmy potrzebuje gończy polski?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

Gończy polski uchodzi za rasę zdrową i odporną, a dostępne profile rzadko wymieniają schorzenia dziedziczne. Wisdom Panel zwraca uwagę na uszy: są zwisające, więc infekcje trudniej zauważyć, dlatego trzeba je regularnie oglądać i czyścić. Część przewodników po rasie wspomina o rzadkich przypadkach dysplazji bioder i chorób oczu. W rasie występuje także padaczka idiopatyczna, której genetyczne podłoże badano w pracy doktorskiej w SGGW. Przy zakupie szczeniaka pytaj o RTG bioder rodziców i o przypadki napadów w liniach. Szacunki długości życia wynoszą 10–14 lat, a Royal Kennel Club podaje „ponad 10 lat”.

zapalenia uszuZwisające uszy słabo się wentylują, a stan zapalny łatwo przeoczyć; uszy trzeba regularnie sprawdzać.
dysplazja stawów biodrowychW profilach rasy wymieniana jako rzadka, ale możliwa; warto pytać o RTG bioder rodziców.
padaczka idiopatycznaWystępuje w rasie; jej podłoże genetyczne badano w pracy doktorskiej w SGGW.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG HD

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Polowania z psami gończymi wspomina polska literatura już w XIII wieku, a w kronikach XIV wieku widać, jak bardzo ceniła je szlachta. W XVII wieku wyraźnie odróżniano co najmniej dwa typy: cięższego brachu, czyli ogara, i lżejszego gończego. Opisy obu znajdują się w XIX-wiecznej literaturze łowieckiej, m.in. u Jana Szytiera w 1819 roku i w czasopiśmie „Sylwan” w 1821 roku. Po wojnach rasa przetrwała głównie we wschodniej Polsce i w górach. Ważną postacią w jej odbudowie i rejestracji był kynolog Józef Pawłusiewicz, na którego psach opiera się współczesny wzorzec. FCI uznała rasę w 2017 roku.

Ciekawostki

Gończy polski był piątą polską rasą uznaną przez FCI – stało się to w 2017 roku.
Według wzorca FCI suki podczas polowania podają głos wyższym tonem niż psy.
Brytyjski Royal Kennel Club uznał rasę w 2024 roku.
Najczęstsze umaszczenie to czarne podpalane, rzadziej brązowe podpalane i rude.

Najczęstsze pytania

Czy gończy polski nadaje się do mieszkania?

Raczej nie jest to najlepsze środowisko. Royal Kennel Club zaleca duży dom z ogrodem i ponad dwie godziny ruchu dziennie. W mieszkaniu da się go utrzymać tylko przy bardzo aktywnym opiekunie i codziennej pracy węchowej.

Czy gończy polski to to samo co ogar polski?

Nie. To dwie odrębne rasy, choć wywodzą się z tych samych polskich psów gończych. Ogar polski to cięższy typ, dawniej zwany brachem, a gończy polski jest lżejszy i bardziej zwinny, przystosowany do pracy w trudnym terenie.

Ile waży gończy polski?

Wzorzec FCI nie podaje wagi, tylko wzrost: 55–59 cm u psów i 50–55 cm u suk. Profile rasy podają około 20–26 kg.

Czy gończy polski jest dobry dla rodziny?

Tak, jeśli rodzina jest aktywna. Wzorzec opisuje go jako psa stabilnego i łagodnego, a Royal Kennel Club wspomina, że w Polsce jest popularnym psem rodzinnym. Wymaga jednak dużo ruchu i pracy nosem.

Ile żyje gończy polski?

Typowa długość życia rasy gończy polski to 10–14 lat. Na wynik wpływają geny rodziców, waga, ruch i regularna profilaktyka u weterynarza.