Rasa psa

Chart afgański

Chart afgański to elegancki chart z gór Afganistanu, znany z długiej, jedwabistej sierści, dumnej postawy i „orientalnego” spojrzenia. Mierzy 63–74 cm w kłębie, a pod efektowną szatą kryje się szybki, wytrzymały myśliwy. To pies niezależny i wymagający – zarówno pod względem pielęgnacji, jak i ruchu.

Wymaga zezwolenia starosty
Grupa X FCI · Charty · wzorzec nr 228

Waga: 23–27 kg
Wzrost w kłębie: 63–74 cm
Długość życia: 11–14 lat
Pochodzenie: Afganistan

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. Photo by Sannse at the City of Birmingham Championship Dog Show, 29th August 2003, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Chart w Polsce to formalność do załatwienia. Utrzymywanie chartów rasowych i ich mieszańców wymaga zezwolenia starosty (art. 10 ustawy Prawo łowieckie). Wniosek składa się w starostwie powiatowym właściwym dla miejsca zamieszkania. Wszystkie charty.

Charakter

Chart afgański jest dostojny, niezależny i zdystansowany wobec obcych, ale nie lękliwy. Z rodziną tworzy więź na własnych zasadach: lubi bliskość, ale nie zabiega o uwagę jak retriever. Nie jest psem, który żyje po to, by wykonywać polecenia – wiele afganów uczy się szybko, ale reaguje tylko wtedy, gdy uzna to za sensowne, dlatego przywołanie bywa jego najsłabszą stroną. Ma bardzo silny instynkt pogoni: kot, zając czy mały pies w ruchu mogą sprawić, że w kilka sekund zniknie z pola widzenia. W domu bywa spokojny, wręcz koci, ale młode psy potrafią być zaskakująco psotne i energiczne. Szczeka rzadko. Jest wrażliwy na szorstkie traktowanie, więc szkolenie powinno opierać się na cierpliwości i motywacji.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest chart afgański?

Chart afgański pasuje do doświadczonej, cierpliwej osoby z domem, wysokim ogrodzeniem i czasem zarówno na długie wybiegania, jak i na codzienną pielęgnację. Doceni go ktoś, kto lubi niezależne psy i nie oczekuje posłuszeństwa jak od owczarka. W Polsce trzeba też uzyskać zezwolenie starosty na utrzymywanie charta. Nie wybieraj go, jeśli masz w domu koty lub małe zwierzęta, chcesz psa do puszczania luzem w lesie albo nie lubisz czesania.

Zalety

spektakularny wygląd
spokojny i cichy w domu
rzadko szczeka
świetny w coursingu

Wyzwania

bardzo wymagająca pielęgnacja sierści
silny instynkt pogoni i słabe przywołanie
trudny w szkoleniu
potrzebuje ponad dwóch godzin ruchu dziennie

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Chart afgański
Wzrost w kłębie	samce 68–74 cm, samice 63–69 cm
Waga	samce 23–27 kg, samice 23–27 kg
Długość życia	11–14 lat
Sierść	długa
Umaszczenie	płowy, kremowy, czarny, czarny podpalany, pręgowany, srebrny, niebieski
Kraj pochodzenia	Afganistan
Klasyfikacja	Grupa X: Charty
Inne nazwy	afghan hound, afgan, tazi, chart afgan

Pielęgnacja i ruch

90–120minruchu dziennie

5/5wymagania pielęgnacyjne

2/5linienie

Chart afgański potrzebuje dużo ruchu – Royal Kennel Club i PDSA podają ponad dwie godziny dziennie. Swobodny bieg jest dla niego ważny, ale tylko na dobrze ogrodzonym terenie, bo instynkt pogoni zwykle wygrywa z przywołaniem. Świetnie sprawdza się w coursingu i wyścigach chartów. Najbardziej czasochłonna jest pielęgnacja: dorosła, długa sierść kołtuni się łatwo, więc wymaga codziennego czesania i regularnych kąpieli z odżywką; okres zmiany szaty szczenięcej na dorosłą bywa szczególnie wymagający. Uszy warto chronić podczas jedzenia (np. kominem), żeby nie wpadały do miski. Dobrze ogrodzony ogród z wysokim płotem to duży atut. Szkolenie prowadź krótkimi, ciekawymi sesjami z nagrodą, bez przymusu.

Ile karmy potrzebuje chart afgański?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

Chart afgański żyje zwykle 11–14 lat; brytyjskie dane podają średnią około 11 lat. Rasa jest podatna na chłonkę opłucnej (chylothorax), czyli gromadzenie się chłonki w klatce piersiowej, a głęboka klatka piersiowa zwiększa ryzyko skrętu żołądka. Opisywane są też niedoczynność tarczycy, mielopatia martwicza prowadząca do niedowładu, porażenie krtani i zapalenie kości u młodych psów. Jak wiele chartów, afgan ma mało tkanki tłuszczowej i może być wrażliwy na środki znieczulające oraz kortykosteroidy, o czym warto przypomnieć weterynarzowi. Royal Kennel Club umieszcza rasę w 1. kategorii Breed Watch i zaleca ocenę bioder u psów hodowlanych.

chłonka opłucnej (chylothorax)Gromadzenie się chłonki w klatce piersiowej utrudnia oddychanie; u chartów afgańskich występuje częściej niż u innych ras.
rozszerzenie i skręt żołądka (GDV)Głęboka klatka piersiowa zwiększa ryzyko tego stanu nagłego.
niedoczynność tarczycyObjawia się m.in. spadkiem energii i pogorszeniem okrywy.
mielopatia martwiczaUtrata osłonek mielinowych w rdzeniu kręgowym, mogąca prowadzić do niedowładu.
nadwrażliwość na leki znieczulająceJak u wielu chartów, mała ilość tkanki tłuszczowej wymaga ostrożnego dawkowania narkozy.
dysplazja stawów biodrowychRoyal Kennel Club zaleca ocenę bioder u psów hodowlanych.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG HD
badanie oczu (ECVO)
badanie tarczycy

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Chart afgański pochodzi z gór Afganistanu, gdzie polował na zające, gazele i inną zwierzynę, pracując samodzielnie na trudnym terenie. Bywa nazywany tazi, co wskazuje na pokrewieństwo z innymi chartami Azji Środkowej. Pierwsze afgany trafiły do Wielkiej Brytanii na początku XX wieku, a pies o imieniu Zardin w spektakularnym stylu wygrał wystawę w Crystal Palace w Londynie w 1907 roku. Od tego czasu rasa rozwijała się na Zachodzie, gdzie stała się efektownym psem wystawowym. Wzorzec FCI, prowadzony pod patronatem brytyjskim, podkreśla jednak, że afgan wciąż jest myśliwym, który musi łączyć siłę i godność z długą, jedwabistą sierścią.

Ciekawostki

Afgan o imieniu Zardin wygrał w 1907 roku wystawę w Crystal Palace w Londynie.
Wzorzec FCI dopuszcza wszystkie umaszczenia z wyjątkiem merle, ale białe znaczenia na głowie są wysoce niepożądane.
Rasa bywa nazywana tazi, podobnie jak pokrewne charty z Azji Środkowej.
Długa sierść na uszach afgana sięga często poniżej pyska, dlatego wiele osób używa przy karmieniu specjalnych kominów.

Najczęstsze pytania

Czy chart afgański jest trudny w wychowaniu?

Dla wielu osób tak. Jest inteligentny, ale niezależny i nie ma silnej potrzeby zadowalania człowieka, więc ćwiczenia posłuszeństwa idą wolno, a przywołanie przy zwierzynie bywa zawodne. Najlepiej sprawdza się cierpliwe szkolenie z nagrodą.

Ile czasu zajmuje pielęgnacja afgana?

Sporo. Dorosła sierść wymaga codziennego czesania i regularnych kąpieli z odżywką, a przygotowanie psa do wystawy może zajmować kilka godzin. Okres zmiany szaty z młodzieńczej na dorosłą jest szczególnie pracochłonny.

Ile żyje chart afgański?

Zwykle 11–14 lat. W brytyjskich danych średnia wyniosła około 11 lat. Wpływ na długość życia mają m.in. chłonka opłucnej, skręt żołądka i choroby tarczycy.

Czy na charta afgańskiego potrzebne jest zezwolenie?

Tak. Zgodnie z art. 10 ustawy Prawo łowieckie hodowanie lub utrzymywanie chartów rasowych i ich mieszańców wymaga zezwolenia starosty właściwego dla miejsca, w którym pies mieszka. Dotyczy to także charta afgańskiego, więc formalności warto załatwić przed odbiorem szczeniaka.

Ile waży chart afgański?

Dorosłe psy tej rasy ważą zwykle samce 23–27 kg, samice 23–27 kg. Wysokość w kłębie: 63–74 cm. To zakres dla zdrowych, dorosłych zwierząt w dobrej kondycji.