Rasa psa

Jamnik

Jamnik to niski, wydłużony pies myśliwski z Niemiec, stworzony do pracy w norach lisów i borsuków. Jamnik standardowy jest największą z trzech odmian wielkościowych i występuje w trzech rodzajach szaty: krótkowłosej, szorstkowłosej i długowłosej. Ma mocny głos, odwagę dużego psa i sporo własnego zdania.

Grupa IV FCI · Jamniki · wzorzec nr 148

Waga: 7–14,5 kg
Wzrost w kłębie: 20–23 cm
Długość życia: 12–16 lat
Pochodzenie: Niemcy

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. Katemil94, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Charakter

Wzorzec FCI opisuje jamnika jako psa z natury przyjaznego, ani lękliwego, ani agresywnego, a jednocześnie namiętnego, wytrwałego myśliwego z doskonałym węchem. W praktyce oznacza to psa, który w domu jest przytulaśny i zabawny, a na spacerze potrafi całkowicie „wyłączyć słuch”, gdy złapie trop. AKC daje mu najwyższą ocenę za przywiązanie i za szczekanie – jamnik głośno ogłasza każdego listonosza, a jego niski, donośny głos zaskakuje gości. Odmiany różnią się nieco charakterem: hodowcy opisują szorstkowłose jako bardziej terierowate i zadziorne, długowłose jako łagodniejsze. Do kotów zwykle się przyzwyczaja, ale gryzonie i ptaki traktuje jak zdobycz. Bywa uparty, więc szkolenie wymaga cierpliwości i dobrych nagród.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest jamnik?

Jamnik pasuje do osób, które chcą małego, ale charakternego psa z poczuciem humoru, lubią spacery po lesie i nie przeszkadza im głośne szczekanie. Dobrze odnajdzie się w mieszkaniu, jeśli w budynku jest winda albo opiekun jest gotów znosić psa po schodach. Słabszy wybór dla osób szukających psa idealnie posłusznego bez smyczy, dla domów z gryzoniami czy ptakami oraz dla sąsiedztwa wrażliwego na hałas.

Zalety

mały, ale wytrzymały i odważny
bardzo przywiązany do domowników
dobrze czuje się w mieszkaniu
długowieczny

Wyzwania

podatność na dyskopatię
głośne i częste szczekanie
silny instynkt łowiecki
upór przy szkoleniu przywołania

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Jamnik
Wzrost w kłębie	samce 20–23 cm, samice 20–23 cm
Waga	samce 7–14,5 kg, samice 7–14,5 kg
Długość życia	12–16 lat
Sierść	krótka
Umaszczenie	rudy, czarny podpalany, brązowy podpalany, marmurkowy (dapple), pręgowany, dzikowaty (szorstkowłose)
Kraj pochodzenia	Niemcy
Klasyfikacja	Grupa IV: Jamniki
Inne nazwy	jamnik standardowy, dachshund, taks, teckel, Dackel

Pielęgnacja i ruch

45–60minruchu dziennie

2/5wymagania pielęgnacyjne

2/5linienie

Royal Kennel Club zaleca do godziny ruchu dziennie, a jamnik chętnie przejdzie więcej, zwłaszcza po lesie z nosem przy ziemi. Ważniejsze od długości spacerów jest dbanie o kręgosłup: utrzymuj szczupłą sylwetkę, ograniczaj skakanie z kanapy i łóżka (pomogą schodki lub rampa), a psa podnoś, podtrzymując jednocześnie klatkę piersiową i zad. Pielęgnacja zależy od odmiany: krótkowłosemu wystarczy przetarcie raz w tygodniu, szorstkowłosego trzeba trymować dwa–trzy razy w roku, a długowłosego czesać kilka razy w tygodniu. Szkolenie przywołania zacznij jak najwcześniej i trenuj na długiej lince, bo instynkt łowiecki bywa silniejszy niż komenda. Jamnik uwielbia jeść i umie żebrać, więc karmę odmierzaj, a smakołyki odliczaj z dziennej porcji.

Ile karmy potrzebuje jamnik?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

VCA uznaje zdrowie kręgosłupa za najważniejszy temat w tej rasie: budowa jamnika sprzyja chorobie krążków międzykręgowych, która może skończyć się bólem lub niedowładem tylnych łap. Ryzyko rośnie przy nadwadze i forsownej aktywności. Royal Kennel Club zaleca przed kryciem badanie kręgosłupa w kierunku tej choroby w ramach programu prowadzonego z Dachshund Health UK, a jako dobrą praktykę – badanie oczu. AKC i VCA wymieniają też zwichnięcie rzepki, chorobę Legga-Calvégo-Perthesa, niedoczynność tarczycy i zaćmę. Długość życia według AKC wynosi 12–16 lat.

choroba krążków międzykręgowych (dyskopatia, IVDD)Najważniejszy problem rasy; ryzyko zwiększają nadwaga i skoki z wysokości.
otyłośćKażdy nadmiarowy kilogram obciąża długi kręgosłup.
zwichnięcie rzepkiAKC zaleca ocenę rzepek u psów hodowlanych.
choroba Legga-Calvégo-PerthesaMartwica głowy kości udowej u młodych psów, wymieniana przez VCA.
niedoczynność tarczycy i zespół CushingaChoroby hormonalne częściej spotykane u dorosłych jamników.
wady wynikające z kojarzenia dwóch psów marmurkowychPotomstwo dwóch rodziców dapple jest narażone na głuchotę i wady oczu; brytyjski klub nie rejestruje takich miotów.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG kręgosłupa w kierunku zwapnień dysków
badanie oczu (ECVO)
ocena rzepek
badanie kardiologiczne

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Jamnik jest znany od średniowiecza. Z niemieckich psów gończych, tzw. bracków, wybierano osobniki krótkonożne, które dobrze sprawdzały się w pracy pod ziemią, i z nich powstała rasa. Nazwa Dachshund oznacza po niemiecku „psa na borsuki”, a AKC wskazuje, że historia rasy w Niemczech sięga około 600 lat. Obok szaty krótkiej wyhodowano szorstką, chroniącą w zaroślach, i długą, lepszą w chłodzie. Najstarszy klub rasy, Deutscher Teckelklub, powstał w 1888 roku. Od dziesięcioleci jamniki hoduje się w trzech wielkościach i trzech odmianach szaty, co daje dziewięć odmian.

Ciekawostki

Deutscher Teckelklub, najstarszy klub jamników, powstał w 1888 roku.
FCI nie określa wielkości jamników wzrostem, lecz obwodem klatki piersiowej: u standardowych psów od ponad 37 do 47 cm.
Jamniki to jedyna rasa tworząca osobną, czwartą grupę w klasyfikacji FCI.
Brytyjski Royal Kennel Club od 2010 roku nie rejestruje szczeniąt po dwóch marmurkowych rodzicach.

Najczęstsze pytania

Ile waży jamnik standardowy?

AKC podaje dla odmiany standardowej 16–32 funty, czyli około 7–14,5 kg. Wzorzec FCI nie podaje wagi, tylko obwód klatki piersiowej, a w europejskich hodowlach jamniki standardowe bywają lżejsze niż amerykańskie.

Czy jamnik linieje?

Tak, choć umiarkowanie. Najwięcej sierści gubią krótkowłose, szorstkowłose po trymowaniu niewiele, a długowłose wymagają regularnego czesania, by sierść się nie kołtuniła.

Ile żyje jamnik?

AKC i VCA podają 12–16 lat. Dla długiego i sprawnego życia kluczowe są szczupła sylwetka i ochrona kręgosłupa przed przeciążeniami.

Jaki jamnik dla początkującego?

Wiele osób poleca odmianę długowłosą jako łagodniejszą, a szorstkowłosą dla aktywnych opiekunów, którzy zniosą terierowy temperament. Ważniejsze od odmiany jest jednak wybranie hodowli, która dba o zdrowie kręgosłupa i charakter rodziców.