Rasa psa

Owczarek australijski

Owczarek australijski, czyli aussie, to średniej wielkości pies pasterski o pięknej, często marmurkowej szacie i bystrym spojrzeniu. Mimo nazwy rasa ukształtowała się w Stanach Zjednoczonych, na ranczach i rodeo. To pracoholik o wielkiej potrzebie ruchu i zadań, czuły wobec rodziny i chętny do nauki.

Grupa I FCI · Owczarki · wzorzec nr 342

Waga: 18–29 kg
Wzrost w kłębie: 46–58 cm
Długość życia: 12–15 lat
Pochodzenie: Stany Zjednoczone

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. Trickdog-Fina, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Charakter

Aussie to pies, który zawsze ma plan. Obserwuje domowników, szybko uczy się codziennych rytuałów i z entuzjazmem bierze udział w każdej aktywności – od biegania przy rowerze po naukę nowych sztuczek. Wobec rodziny jest serdeczny, a obcych zwykle najpierw ocenia z pewnej odległości, zanim się z nimi zaprzyjaźni. Instynkt pasterski bywa wyraźny: zdarza się, że zagania dzieci, okrąża biegające psy albo podszczypuje pięty, co trzeba łagodnie przekierować na zabawy z piłką czy treningi. Ta rasa jest wrażliwa i dobrze reaguje na pochwały, ale źle znosi nudę – pozostawiony bez zajęcia aussie szczeka, kopie, wymyśla własne zajęcia. Z innymi psami zazwyczaj się dogaduje, a z kotem domowym może żyć zgodnie, jeśli od szczenięcia uczy się, że kota się nie zagania.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest owczarek australijski?

Aussie to dobry wybór dla aktywnej osoby lub rodziny, która lubi spędzać czas na zewnątrz i chce trenować z psem – sport, dłuższe wędrówki, nauka sztuczek. Poradzi sobie z nim ambitny początkujący, jeśli skorzysta ze szkoły dla psów. Nie polecam go osobom, które pracują wiele godzin poza domem, nie lubią sierści na ubraniach albo szukają psa do krótkich spacerów wokół bloku.

Zalety

bardzo pojętny i chętny do współpracy
dobry z dziećmi
świetny do sportów kynologicznych
długowieczny

Wyzwania

ogromne potrzeby ruchu i pracy umysłowej
obfite linienie
instynkt zaganiania ludzi i zwierząt
źle znosi nudę i samotność

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Owczarek australijski
Wzrost w kłębie	samce 51–58 cm, samice 46–53 cm
Waga	samce 23–29 kg, samice 18–25 kg
Długość życia	12–15 lat
Sierść	średnia
Umaszczenie	blue merle, czarny, red merle, czerwony, z białymi i/lub miedzianymi znaczeniami
Kraj pochodzenia	Stany Zjednoczone
Klasyfikacja	Grupa I: Owczarki i inne psy pasterskie (z wyjątkiem szwajcarskich psów do bydła)
Inne nazwy	aussie, Australian Shepherd, australijczyk

Pielęgnacja i ruch

120–180minruchu dziennie

2/5wymagania pielęgnacyjne

3/5linienie

Owczarek australijski potrzebuje ponad dwóch godzin aktywności dziennie, najlepiej łączących ruch z myśleniem. Świetnie odnajduje się w agility, obedience, frisbee, treibballu czy pracy z owcami; zwykły spacer na smyczy go nie zmęczy. Codzienne 10–15 minut nauki sztuczek albo zabawa węchowa robi dużą różnicę dla jego spokoju w domu. Szkolenie przychodzi łatwo, bo aussie chętnie współpracuje, ale trzeba pilnować, by nie wpadł w obsesję na punkcie piłki – warto przeplatać aport innymi zadaniami. Średniej długości, podwójna szata wymaga szczotkowania 2–3 razy w tygodniu, a w okresie linienia nawet codziennie; szczególnie łatwo filcuje się za uszami i na portkach. Zimą aussie dobrze znosi niskie temperatury, latem trzeba ograniczać intensywny wysiłek w upale. Nie dawaj psu leków bez konsultacji, jeśli nie znasz wyniku testu MDR1.

Ile karmy potrzebuje owczarek australijski?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

Owczarek australijski jest rasą długowieczną – w brytyjskim badaniu mediana długości życia wyniosła 13,7 roku, a AKC podaje 12–15 lat. Najważniejsze problemy mają podłoże genetyczne i można je kontrolować testami. Mutacja MDR1 sprawia, że niektóre leki, w tym część środków przeciwpasożytniczych, mogą wywołać u psa groźne objawy neurologiczne. Rasa jest też obciążona dziedziczną zaćmą (HSF4), postępującym zanikiem siatkówki oraz dysplazją stawów biodrowych i łokciowych. Osobny temat to umaszczenie merle: brytyjski Kennel Club wskazuje, że dwie kopie genu merle zwiększają ryzyko zaburzeń słuchu i wzroku, dlatego odpowiedzialni hodowcy nie łączą dwóch psów merle.

mutacja MDR1 (nadwrażliwość na niektóre leki)Psy z mutacją źle tolerują część leków, np. niektóre środki przeciwpasożytnicze; weterynarz powinien znać wynik testu.
dziedziczna zaćma (HSF4)Zmętnienie soczewki pojawiające się u młodych psów; dostępny test DNA.
postępujący zanik siatkówki (PRA-prcd)Stopniowa utrata wzroku; nosicielstwo wykrywa test DNA.
dysplazja stawów biodrowych i łokciowychWada rozwojowa stawów; rodzice powinni mieć wyniki RTG.
wady słuchu i wzroku u podwójnych merleKojarzenie merle z merle zwiększa ryzyko głuchoty i wad oczu u szczeniąt z dwiema kopiami genu.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG HD/ED
badanie oczu (ECVO)
test DNA MDR1
test DNA HSF4
test DNA PRA-prcd

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Nazwa rasy wprowadza w błąd. Przodkami aussie były psy pasterskie z Europy, a wzorzec FCI wiąże nazwę z baskijskimi pasterzami, którzy w XIX wieku przybyli do Stanów Zjednoczonych przez Australię wraz ze stadami owiec. Właściwa rasa powstała już w USA, gdzie amerykańscy hodowcy bydła i owiec przez dziesięciolecia selekcjonowali psy zwinne, wytrzymałe i pojętne. Po drugiej wojnie światowej popularność aussie wzrosła razem z modą na westernową jazdę konną; psy występowały na rodeo, pokazach koni i w filmach. FCI uznała rasę z wzorcem opublikowanym w 2009 roku. Dziś aussie pracuje przy stadach, w sporcie i jako pies towarzyszący.

Ciekawostki

Oczy aussie mogą być brązowe, niebieskie, bursztynowe albo różnobarwne, a wzorzec dopuszcza także plamki i marmurkowanie tęczówek.
Część owczarków australijskich rodzi się z naturalnie krótkim ogonem; według wzorca nie powinien on przekraczać 10 cm.
Nazwa rasy pochodzi od baskijskich pasterzy, którzy trafili do USA z Australii, a nie od miejsca powstania rasy.
Brytyjski Kennel Club zalicza aussie do ras, w których umaszczenie merle jest od dawna ugruntowane.

Najczęstsze pytania

Czy owczarek australijski linieje?

Tak, i to sporo. Ma podwójną szatę z gęstym podszerstkiem, który wypada przez cały rok, a dwa razy w roku masowo. Szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu ogranicza sierść w domu i zapobiega kołtunom za uszami.

Czy aussie może mieszkać w mieszkaniu?

Może, jeśli codziennie dostaje ponad dwie godziny ruchu i zajęć dla głowy oraz uczy się odpoczywać. Mieszkanie bez ogrodu nie jest problemem dla aktywnego opiekuna, natomiast znudzony aussie w bloku szybko zacznie szczekać i niszczyć.

Ile żyje owczarek australijski?

Przeciętnie 12–15 lat. Duże brytyjskie badanie długości życia psów rasowych wykazało medianę 13,7 roku, co plasuje aussie wśród ras o dobrej długowieczności.

Czym jest test MDR1 u owczarka australijskiego?

To test DNA wykrywający mutację, przez którą pies gorzej usuwa niektóre leki z mózgu. Pies z tą mutacją może zareagować drgawkami lub śpiączką na zwykłe dawki części preparatów. Wynik testu warto przekazać lekarzowi weterynarii.

Ile waży owczarek australijski?

Dorosłe psy tej rasy ważą zwykle samce 23–29 kg, samice 18–25 kg. Wysokość w kłębie: 46–58 cm. To zakres dla zdrowych, dorosłych zwierząt w dobrej kondycji.