Rasa psa

Owczarek szkocki długowłosy (collie)

Owczarek szkocki długowłosy, czyli collie, to elegancki pies pasterski ze Szkocji, którego cały świat zna jako Lassie. Według wzorca FCI samce mierzą 56–61 cm w kłębie. Ma bujną, długą szatę w kolorze sobolowym, trójbarwnym lub blue merle. To łagodny, wrażliwy i bardzo rodzinny pies, który szybko się uczy, ale lubi szczekać i potrzebuje regularnego czesania.

Grupa I FCI · Owczarki · wzorzec nr 156

Waga: 22,7–34 kg
Wzrost w kłębie: 51–61 cm
Długość życia: 12–14 lat
Pochodzenie: Wielka Brytania

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. Yasu w, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Charakter

Collie to pies nastawiony na ludzi. AKC podkreśla, że chce być przede wszystkim ze swoją rodziną i że nie powinien spędzać długich godzin sam w ogrodzie, bo z nudów zaczyna szczekać. Rasa ma w AKC maksymalną notę za stosunek do dzieci i najwyższą możliwą za szczekliwość, a to dobrze opisuje codzienność z collie: łagodny wobec domowników, ale chętnie komentujący głosem wszystko, co dzieje się za oknem. Wobec obcych jest raczej uprzejmy z dystansem niż wylewny. Z innymi psami i kotami domowymi zwykle żyje zgodnie. Jest wrażliwy, więc źle reaguje na krzyk i surowe metody, za to chętnie współpracuje, gdy szkolenie opiera się na nagrodach. AKC zauważa, że dobrze wychowany collie potrafi być gotowy do działania, kiedy przychodzi pora na aktywność, i wyciszyć się, gdy czas odpocząć.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest owczarek szkocki długowłosy?

Collie to dobry wybór dla rodziny z dziećmi, osób szukających łagodnego, rodzinnego psa na pierwszy raz i tych, którzy lubią spacery i spokojne sporty kynologiczne. Może mieszkać w mieszkaniu, jeśli sąsiedzi nie są wyczuleni na szczekanie. Nie polecamy go osobom, które oczekują cichego psa, nie chcą czesać długiej sierści albo spędzają cały dzień poza domem.

Zalety

łagodny i świetny z dziećmi
szybko się uczy
zwykle zgodny z innymi zwierzętami
długowieczny

Wyzwania

bardzo szczekliwy
dużo sierści w okresie linienia
wrażliwy na surowe traktowanie
ryzyko mutacji MDR1 i chorób oczu

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Owczarek szkocki długowłosy
Wzrost w kłębie	samce 56–61 cm, samice 51–56 cm
Waga	samce 27–34 kg, samice 22,7–29,5 kg
Długość życia	12–14 lat
Sierść	długa
Umaszczenie	sobolowy z białym (od złotego do mahoniowego), trójbarwny, blue merle
Kraj pochodzenia	Wielka Brytania
Klasyfikacja	Grupa I: Owczarki i inne psy pasterskie (z wyjątkiem szwajcarskich psów do bydła)
Inne nazwy	collie, rough collie, owczarek szkocki, lassie, collie długowłosy

Pielęgnacja i ruch

60–90minruchu dziennie

3/5wymagania pielęgnacyjne

3/5linienie

Kennel Club zaleca collie do godziny ruchu dziennie, a AKC dodaje, że rasa potrzebuje możliwości swobodnego biegania i zabawy, na przykład aportowania. Świetnie sprawdza się w posłuszeństwie, agility i pasieniu. Długa, dwuwarstwowa szata wygląda na trudną, ale wystarczy ją dokładnie przeczesać aż do skóry raz w tygodniu, zwracając uwagę na miejsca za uszami i przy łokciach, gdzie najłatwiej o kołtuny. AKC wyjaśnia, że niewykastrowane suki zrzucają podszerstek mniej więcej trzy miesiące po cieczce, a psy w okolicach swoich urodzin, i wtedy czesania jest więcej. Collie nie należy golić, bo szata chroni go przed zimnem i słońcem. Latem spaceruj w chłodniejszych porach dnia. Przed podaniem leków przeciwpasożytniczych powiedz weterynarzowi, czy pies ma mutację MDR1.

Ile karmy potrzebuje owczarek szkocki długowłosy?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

Collie żyją stosunkowo długo: AKC podaje 12–14 lat, a w brytyjskim badaniu McMillan i wsp. (2024) mediana wyniosła 13,3 roku. Według AKC minimum to badanie oczu każdego szczenięcia w wieku 6–8 tygodni przez lekarza okulistę w kierunku anomalii oka collie, dziedzicznej wady, która w łagodnej postaci nie przeszkadza psu, a w ciężkiej może prowadzić do ślepoty. Część collie ma mutację MDR1, przez którą niektóre leki, w tym popularne środki przeciwpasożytnicze, działają na nie toksycznie. Kojarzenie dwóch psów blue merle grozi głuchotą i wadami oczu u szczeniąt, dlatego brytyjski Kennel Club nie rejestruje takich miotów od 2013 roku.

anomalia oka collie (CEA)Dziedziczna wada rozwojowa oka; AKC zaleca badanie każdego szczenięcia w wieku 6–8 tygodni.
nadwrażliwość na leki (mutacja MDR1)Niektóre popularne leki, m.in. przeciwpasożytnicze, mogą u nosicieli mutacji wywołać ciężkie objawy neurologiczne.
skutki kojarzenia merle × merleSzczenięta po dwojgu rodzicach blue merle są narażone na głuchotę i wady oczu; Kennel Club od 2013 roku nie rejestruje takich miotów.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

badanie oczu szczeniąt (CEA) u okulisty
test DNA MDR1
test DNA CEA
badanie oczu (ECVO) rodziców

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Collie wywodzi się z psów pasterskich Szkocji. Kennel Club opisuje, że pierwsze collie były mniejsze niż dzisiejsze i najczęściej czarno-białe, trójbarwne lub czarne podpalane. Prawdziwą sensację wywołał urodzony w 1868 roku Old Cockie, pierwszy znany pies sobolowy, po którym ta maść stała się najpopularniejsza. Od 1870 roku na wystawach rozdzielano odmiany długowłosą i krótkowłosą. Modę na rasę rozbudziła królowa Wiktoria, która poznała collie w Balmoral i zabrała je do swoich posiadłości. Światową sławę przyniósł jej film „Lassie, wróć!” z 1943 roku, w którym w tytułową suczkę wcielił się pies o imieniu Pal. FCI uznała rasę w 1955 roku.

Ciekawostki

Maść blue merle nazywano dawniej szylkretową, co AKC przytacza wśród ciekawostek o rasie.
Pierwszym znanym sobolowym collie był Old Cockie, urodzony w 1868 roku.
W filmie „Lassie, wróć!” z 1943 roku suczkę Lassie zagrał pies o imieniu Pal.
Collie Club of America, założony w 1886 roku, był drugim klubem rasy, który przystąpił do AKC.

Najczęstsze pytania

Czy collie dużo szczeka?

Tak, to jedna z bardziej głośnych ras: AKC przyznaje jej najwyższą możliwą ocenę za szczekliwość. Collie szczeka z nudów, z ekscytacji i żeby ostrzec przed obcymi. Ruch, towarzystwo i wczesna nauka spokoju wyraźnie ograniczają problem.

Ile waży owczarek szkocki długowłosy?

Wzorzec FCI podaje tylko wysokość: 56–61 cm u psów i 51–56 cm u suk. AKC podaje 27–34 kg dla psów i 23–30 kg dla suk, ale amerykańskie collie są wyraźnie wyższe od europejskich, więc nasze psy zwykle ważą mniej.

Czy collie linieje?

Tak, umiarkowanie przez cały rok i bardzo intensywnie w okresie zmiany szaty. AKC ocenia linienie na 3 w skali 1–5. Wtedy czesanie co kilka dni pozwala usunąć martwy podszerstek, zanim zamieni się w kołtuny.

Ile żyje collie?

AKC podaje 12–14 lat, a w dużym brytyjskim badaniu z 2024 roku mediana wyniosła 13,3 roku. To dobry wynik jak na psa tej wielkości.