Rasa psa

Polski owczarek nizinny (PON)

Polski owczarek nizinny, w skrócie PON, to średniej wielkości, kudłaty pies pasterski, jedna z polskich ras uznanych przez FCI. Spod długiej grzywki patrzy uważnie na wszystko, co się dzieje. Jest bystry, czujny, ma świetną pamięć i silną potrzebę bycia blisko swoich ludzi, a jego szata wymaga regularnej, starannej pielęgnacji.

Polska rasa
Grupa I FCI · Owczarki · wzorzec nr 251

Waga: 14–23 kg
Wzrost w kłębie: 42–50 cm
Długość życia: 12–14 lat
Pochodzenie: Polska

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. Pleple2000, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Charakter

Wzorzec FCI opisuje PON-a jako psa o żywym, ale opanowanym usposobieniu, czujnego, zwinnego, inteligentnego i spostrzegawczego, obdarzonego dobrą pamięcią i odpornego na niekorzystne warunki pogodowe. AKC dodaje, że PON-y hodowano jako zrównoważone psy pasterskie w dzień i nieustraszonych stróżów w nocy, i przyznaje im najwyższe oceny za przywiązanie oraz czujność. W domu PON zwykle bierze udział we wszystkim, pilnuje domowników i lubi mieć wszystko „pod kontrolą”. Wobec obcych jest ostrożny, ale nie agresywny. Ma własne zdanie, dlatego szkolenie wymaga konsekwencji; dobra pamięć sprawia, że szybko się uczy, ale też nie zapomina niekonsekwencji opiekuna. Z dziećmi i zwierzętami domowymi dobrze się dogaduje, jeśli dorastał razem z nimi.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest polski owczarek nizinny?

PON to dobry wybór dla rodzin z dziećmi, osób aktywnych i tych, którzy chcą psa średniej wielkości, czujnego, ale nie agresywnego, a przy tym lubią szkolenie i nie boją się codziennego czesania. Sprawdzi się w domu z ogrodem i w mieszkaniu, jeśli dostaje dość ruchu. Nie jest dla osób, które nie mają czasu na pielęgnację szaty, chcą psa bezwarunkowo posłusznego ani mieszkają w miejscu, gdzie szczekanie byłoby problemem.

Zalety

bystry i szybko się uczy
czujny stróż
przywiązany do rodziny i dzieci
odporny na zimno i złą pogodę

Wyzwania

wymaga codziennej pielęgnacji szaty
własne zdanie przy szkoleniu
skłonność do szczekania
szata zbiera brud i wilgoć

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Polski owczarek nizinny
Wzrost w kłębie	samce 45–50 cm, samice 42–47 cm
Waga	samce 14–23 kg, samice 14–23 kg
Długość życia	12–14 lat
Sierść	długa
Umaszczenie	biały z łatami, szary, czarny, czekoladowy, płowy, czarno-biały, trikolor
Kraj pochodzenia	Polska
Klasyfikacja	Grupa I: Owczarki i inne psy pasterskie (z wyjątkiem szwajcarskich psów do bydła)
Inne nazwy	PON, owczarek nizinny, polish lowland sheepdog, nizinny

Pielęgnacja i ruch

90–120minruchu dziennie

5/5wymagania pielęgnacyjne

2/5linienie

Royal Kennel Club ocenia potrzeby ruchowe PON-a na ponad dwie godziny dziennie, choć wiele psów zadowala się półtorej godziny dobrze wykorzystanego czasu: spacerów, zabaw węchowych, posłuszeństwa, agility czy pasienia. Szata jest długa, gęsta i podwójna, a Royal Kennel Club zaleca jej codzienną pielęgnację. Czesz PON-a warstwami, aż do skóry, szczególnie za uszami, pod pachami i na łapach, bo podszerstek łatwo się filcuje. Grzywki nie trzeba obcinać, ale warto kontrolować, czy nie drażni oczu. Po spacerze w błocie lub śniegu przyda się szybkie przeczesanie łap. Szkolenie powinno być konsekwentne, spokojne i oparte na nagrodach. PON dobrze znosi zimno, za to latem potrzebuje cienia.

Ile karmy potrzebuje polski owczarek nizinny?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

AKC określa PON-y jako psy ogólnie zdrowe, a za kluczowe badanie hodowlane uznaje RTG bioder w kierunku dysplazji. AKC i Royal Kennel Club zalecają też badanie okulistyczne psów hodowlanych. Royal Kennel Club włącza do zaleceń test DNA w kierunku postępującego zaniku siatkówki typu rcd4, choroby siatkówki ujawniającej się zwykle u starszych psów. Gęsta szata może ukrywać problemy skórne, pasożyty i nadwagę, dlatego podczas pielęgnacji warto obejrzeć skórę i ocenić sylwetkę dłonią. Regularne wizyty kontrolne i odrobaczanie pomagają utrzymać psa w zdrowiu. Długość życia według AKC wynosi 12–14 lat.

dysplazja stawów biodrowychGłówne schorzenie, w kierunku którego hodowcy badają psy; Royal Kennel Club zaleca RTG bioder.
postępujący zanik siatkówki (PRA-rcd4)Późno ujawniająca się dziedziczna choroba siatkówki; Royal Kennel Club wprowadza test DNA do zaleceń hodowlanych.
inne choroby oczuAKC i Royal Kennel Club zalecają badanie okulistyczne psów hodowlanych.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG HD
badanie oczu (ECVO)
test DNA PRA-rcd4

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

AKC wiąże początki PON-a z psami Hunów, krzyżowanymi z miejscowymi psami na ziemiach obecnej Polski. Psy te pilnowały stad w dzień i obejść w nocy. W XVI wieku kupcy mieli zabrać PON-y do Szkocji, gdzie prawdopodobnie przyczyniły się do powstania bearded collie. Po II wojnie światowej rasa była bliska zaniku. Odbudowa zawdzięcza wiele lekarce weterynarii Danucie Hryniewicz z hodowli „Kordegarda”, której pies Smok z Kordegardy stał się wzorem budowy i charakteru dla pierwszego standardu. Według AKC pierwszy wzorzec przyjęto w 1959 roku, a według polskiej Wikipedii FCI zatwierdziła znowelizowany wzorzec w 1963 roku.

Ciekawostki

Pies Smok z Kordegardy z hodowli Danuty Hryniewicz był wzorem dla pierwszego standardu rasy.
Według AKC PON-y mogły przyczynić się do powstania szkockiego bearded collie.
Wzorzec FCI dopuszcza wszystkie umaszczenia i łaty.
Wzorzec FCI wymaga, by PON zachował typ psa pracującego i nie był ani zbyt drobny, ani zbyt delikatny.

Najczęstsze pytania

Czy PON linieje?

Gubi niewiele włosa w domu, bo martwy podszerstek zostaje w szacie. Właśnie dlatego tak ważne jest regularne czesanie – bez niego podszerstek zbija się w kołtuny przy skórze.

Czy polski owczarek nizinny nadaje się do mieszkania?

Tak, jeśli dostaje codziennie dużo ruchu i zajęć dla głowy. Jest średniej wielkości i spokojny w domu, ale czujnie reaguje na odgłosy, więc naukę spokoju warto zacząć od szczenięcia.

Ile żyje PON?

AKC podaje 12–14 lat, a Royal Kennel Club zalicza rasę do psów żyjących ponad 10 lat. Wybieraj szczenię od rodziców z prześwietlonymi biodrami i badaniem oczu.

Ile waży polski owczarek nizinny?

Wzorzec FCI podaje tylko wzrost: 45–50 cm u psów i 42–47 cm u suk. AKC określa wagę na 30–50 funtów, czyli około 14–23 kg.