Rasa psa

Puli

Puli to średniej wielkości węgierski pies pasterski, którego znakiem rozpoznawczym jest szata układająca się w długie sznury, przypominające dredy. Pod tą niezwykłą okrywą kryje się zwinny, bystry i bardzo czujny pies, który od wieków pilnował stad na węgierskich równinach. Jest oddany rodzinie, ale wymaga sporo pracy przy sierści.

Mało linieje
Grupa I FCI · Owczarki · wzorzec nr 55

Waga: 10–15 kg
Wzrost w kłębie: 36–45 cm
Długość życia: 10–15 lat
Pochodzenie: Węgry

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. Puli1989, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Charakter

Wzorzec FCI opisuje puli jako psa o żywym temperamencie, niezwykle zdolnego do nauki, który kocha dzieci i jest doskonałym stróżem. AKC przyznaje mu najwyższe oceny za przywiązanie, podatność na szkolenie, czujność i potrzebę stymulacji umysłowej. W domu puli bywa zabawny i bardzo zaangażowany w życie rodziny, a jednocześnie niezależny, jak przystało na psa, który sam decydował przy stadzie. Wobec obcych zachowuje rezerwę i głośno ostrzega przed każdym intruzem. Instynkt pasterski jest wciąż silny – AKC zauważa, że puli spróbuje zaganiać wszystko: ptaki, inne psy, a nawet małe dzieci. Potrzebuje jasnych zasad i codziennego kontaktu, bo znudzony zaczyna szczekać. Dobrze prowadzony jest wesołym, zwinnym towarzyszem także w sporcie.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest puli?

Puli pasuje do osób, które chcą inteligentnego, czujnego psa średniej wielkości, lubią szkolenie i są gotowe na niestandardową pielęgnację sznurowatej szaty. Może być rozważany przez alergików, bo nie gubi sierści w domu, choć żaden pies nie jest w pełni hipoalergiczny. Nie jest dobrym wyborem dla kogoś, kto nie ma czasu na rozdzielanie sznurów i długie suszenie, ani dla osób wrażliwych na szczekanie.

Zalety

bardzo pojętny i czujny
nie gubi sierści w domu
przywiązany do rodziny i dzieci
odporny na zimno

Wyzwania

wymagająca pielęgnacja sznurów
długie suszenie po kąpieli
skłonność do szczekania
silny instynkt zaganiania

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Puli
Wzrost w kłębie	samce 39–45 cm, samice 36–42 cm
Waga	samce 13–15 kg, samice 10–13 kg
Długość życia	10–15 lat
Sierść	kręcona
Umaszczenie	czarny, czarny z rdzawym lub szarym nalotem, płowy (fakó) z czarną maską, szary, perłowobiały
Kraj pochodzenia	Węgry
Klasyfikacja	Grupa I: Owczarki i inne psy pasterskie (z wyjątkiem szwajcarskich psów do bydła)
Inne nazwy	puli węgierski, hungarian puli, owczarek węgierski puli

Pielęgnacja i ruch

45–75minruchu dziennie

5/5wymagania pielęgnacyjne

1/5linienie

Royal Kennel Club zaleca do godziny ruchu dziennie, ale puli chętnie zajmie się też agility, obedience czy pasieniem. Najważniejsza jest jednak szata. U szczeniąt sierść jest puszysta, a w okresie dojrzewania zaczyna się filcować i trzeba ją ręcznie rozdzielać na sznury, by nie powstały zbite płaty. Dorosły pies nie wymaga czesania, ale sznury trzeba regularnie rozdzielać i kontrolować. Kąpiel to wyzwanie – mokra szata schnie wiele godzin, więc potrzebne są wydajna suszarka i cierpliwość. Część opiekunów decyduje się na skrócenie sznurów lub krótszą fryzurę. Sierść wokół odbytu i między opuszkami utrzymuj krótką i czystą. Szkolenie idzie szybko, gdy jest urozmaicone.

Ile karmy potrzebuje puli?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

AKC zaznacza, że hodowcy z Puli Club of America badają psy w ramach programu CHIC. Obowiązkowe są: RTG bioder (OFA lub PennHIP), ocena rzepek, test DNA w kierunku mielopatii zwyrodnieniowej i badanie oczu powtarzane co trzy lata. Dodatkowo można wykonać RTG łokci, badanie serca i tarczycy oraz test słuchu BAER. Royal Kennel Club zaleca jako dobrą praktykę badanie oczu i RTG bioder. Ważna jest także higiena szaty – wilgotne, zbite sznury sprzyjają podrażnieniom skóry i pasożytom. Długość życia według AKC wynosi 10–15 lat, a Royal Kennel Club zalicza rasę do psów żyjących ponad 12 lat.

dysplazja stawów biodrowychPuli Club of America wymaga od hodowców badania bioder (OFA lub PennHIP).
zwichnięcie rzepkiOcena rzepek należy do obowiązkowych badań w amerykańskim klubie rasy.
mielopatia zwyrodnieniowa (DM)Postępujący niedowład tylnych łap u starszych psów; badana testem DNA.
choroby oczuZalecane badanie okulistyczne powtarzane co trzy lata.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG HD
ocena rzepek
test DNA DM
badanie oczu (ECVO)
test słuchu BAER (opcjonalnie)

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Według wzorca FCI puli to węgierski pies pasterski pochodzenia azjatyckiego. Jego przodkowie najprawdopodobniej przybyli do Kotliny Karpackiej razem z koczowniczymi Madziarami, którzy utrzymywali się z hodowli zwierząt. AKC szacuje, że stało się to około tysiąca lat temu. Puli pasł i zaganiał duże stada owiec na węgierskich równinach, a jego sznurowata szata chroniła go przed surowymi zimami. Przez wieki hodowano go razem z innymi małymi psami pasterskimi, z których wyodrębniono później m.in. mudi i pumi. Wzorzec zauważa, że dzisiejsza budowa puli sprzyja też uprawianiu sportów.

Ciekawostki

Sznury puli powstają naturalnie z filcującego się włosa okrywowego i podszerstka, ale trzeba je ręcznie rozdzielać.
Wzorzec FCI dopuszcza także perłowobiałe puli, bez złotawego odcienia.
Puli w liczbie mnogiej po węgiersku to „pulik”.
Według wzorca FCI puli kocha dzieci i jest doskonałym stróżem.

Najczęstsze pytania

Czy puli linieje?

Prawie wcale – AKC przyznaje rasie najniższą ocenę za linienie. Martwy włos zostaje w sznurach, dlatego szata wymaga regularnego rozdzielania i kontroli, a nie klasycznego czesania.

Jak dbać o sierść puli?

U młodego psa sierść zaczyna się filcować i trzeba ręcznie dzielić ją na sznury. U dorosłego regularnie rozdziela się sznury, by nie zrastały się w płaty. Kąpiele są rzadkie, ale suszenie trwa wiele godzin.

Ile żyje puli?

AKC podaje 10–15 lat, a Royal Kennel Club zalicza rasę do psów żyjących ponad 12 lat. Wiele puli zachowuje sprawność do późnego wieku.

Czy puli nadaje się do mieszkania?

Tak, jest średniej wielkości i dobrze odnajduje się w mieszkaniu, jeśli dostaje codzienny ruch i zajęcia. Trzeba jednak uczyć go spokoju, bo czujnie reaguje szczekaniem na odgłosy zza drzwi.

Ile waży puli?

Dorosłe psy tej rasy ważą zwykle samce 13–15 kg, samice 10–13 kg. Wysokość w kłębie: 36–45 cm. To zakres dla zdrowych, dorosłych zwierząt w dobrej kondycji.