Rasa psa

Polski owczarek podhalański

Polski owczarek podhalański to duży, biały pies pasterski z Podhala, od wieków strzegący owiec w Tatrach przed wilkami i niedźwiedziami. To jedna z pięciu polskich ras uznanych przez FCI. Owczarek podhalański jest spokojny, inteligentny i czujny, a swojego terytorium pilnuje z dużą samodzielnością.

Polska rasa
Grupa I FCI · Owczarki · wzorzec nr 252

Waga: 30–45 kg
Wzrost w kłębie: 60–70 cm
Długość życia: 10–12 lat
Pochodzenie: Polska

Ile karmy dla tej rasy?Porównaj z inną rasą

Fot. K.Karpiel, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Charakter

Podhalan nie jest psem pasterskim w stylu border collie, który zagania stado na gwizdek. To przede wszystkim stróż: przez stulecia sam podejmował decyzje na hali, z dala od bacy, i ta niezależność została mu do dziś. Wobec rodziny jest spokojny, łagodny i cierpliwy, także wobec dzieci, a inne zwierzęta z domu traktuje jak swoje stado. Obcych przyjmuje z rezerwą i zdecydowanie broni posesji, szczególnie po zmroku, kiedy potrafi głośno ostrzegać przed każdym dźwiękiem zza płotu. Ślepe posłuszeństwo nie leży w jego naturze; komendę wykona, jeśli uzna ją za sensowną. Najlepiej znosi spokojną, konsekwentną rękę i brak pośpiechu. Szybko dojrzewa fizycznie, ale psychicznie dorasta dopiero około drugiego, trzeciego roku życia.

Energia: spokojnybardzo energiczny
Przywiązanie: niezależnyprzylepa
Z dziećmi: raczej nieświetnie
Z innymi zwierzętami: trudnoświetnie
Podatność na szkolenie: upartychętnie się uczy
Dla początkujących: dla doświadczonychtak
Wobec obcych: nieufnyotwarty
Zabawowość: statecznywieczne dziecko
Linienie: minimalneobfite
Pielęgnacja: łatwawymagająca
Zostawanie samemu: źle znosidobrze znosi
Do mieszkania: potrzebuje domu z ogrodemświetnie w bloku
Szczekliwość: cichygłośny
Z innymi psami: trudnoświetnie
Czujność / obrona: niskawysoka
Ślinienie: prawie wcaledużo
Odporność na zimno: marznieświetna
Odporność na upał: źle znosidobrze znosi

Oceny 1–5 to porównanie z innymi rasami tego samego gatunku, oparte na źródłach podanych na dole strony. Każde zwierzę jest inne. Jak oceniamy cechy

Dla kogo jest polski owczarek podhalański?

Podhalan pasuje do domu z dużą, ogrodzoną działką, najlepiej poza ścisłym miastem, i do opiekuna, który ceni psa samodzielnego, a nie wpatrzonego w człowieka. Sprawdzi się w rodzinie z dziećmi i innymi zwierzętami. Nie wybieraj go do mieszkania w bloku, jeśli nie tolerujesz nocnego szczekania, sierści w domu albo marzysz o psie do sportów posłuszeństwa.

Zalety

łagodny wobec rodziny i dzieci
znakomity stróż posesji
dobrze znosi mróz
prosta pielęgnacja poza linieniem

Wyzwania

niezależny, trudniejszy w szkoleniu
obfite sezonowe linienie
potrzebuje dużej przestrzeni
skłonny do szczekania nocą

Wygląd i wymiary

Wymiary i wygląd: Polski owczarek podhalański
Wzrost w kłębie	samce 65–70 cm, samice 60–65 cm
Waga	samce 30–45 kg, samice 30–45 kg
Długość życia	10–12 lat
Sierść	długa
Umaszczenie	biały
Kraj pochodzenia	Polska
Klasyfikacja	Grupa I: Owczarki i inne psy pasterskie (z wyjątkiem szwajcarskich psów do bydła)
Inne nazwy	owczarek podhalański, podhalan, góral, tatra shepherd dog, polish tatra sheepdog

Pielęgnacja i ruch

45–90minruchu dziennie

2/5wymagania pielęgnacyjne

4/5linienie

Podhalan nie potrzebuje biegania przy rowerze, ale potrzebuje przestrzeni i zajęcia. Najlepiej czuje się w domu z dużym, dobrze ogrodzonym ogrodem, który może patrolować, uzupełnionym o codzienne spacery po 45–90 minut. W mieszkaniu w bloku szybko się frustruje. Gęsta, prosta lub lekko falista sierść z obfitym podszerstkiem dobrze się czyści: wystarczy szczotkowanie raz w tygodniu, ale późną wiosną i wczesną zimą pies gubi podszerstek garściami i wtedy szczotka idzie w ruch codziennie. Kąpiele są rzadko potrzebne. Szczenię karmi się karmą dla ras dużych i pilnuje umiarkowanego tempa wzrostu. W szkoleniu sprawdza się cierpliwość, krótkie sesje i wczesna socjalizacja z gośćmi, aby czujność nie zamieniła się w nadmierną podejrzliwość.

Ile karmy potrzebuje polski owczarek podhalański?Kalkulator z typową wagą tej rasy: kalorie i gramy dziennie.

Zdrowie i choroby rasy

Owczarek podhalański uchodzi za rasę zdrową i dość długowieczną jak na swój rozmiar; serwisy hodowlane i organizacje kynologiczne podają zwykle 10–12 lat życia. Jak u każdego dużego psa trzeba liczyć się z problemami szkieletowymi, w tym dysplazją stawów, dlatego warto pytać o wyniki RTG rodziców, a szczenię karmić karmą dla ras dużych, która spowalnia zbyt szybki wzrost. Wzorzec FCI wymienia entropium jako wadę, więc dobry hodowca nie kojarzy psów z tą przypadłością. Badania polskiej populacji z 2020 roku wykazały, że pula genetyczna rasy wyraźnie się zawęża, choć objawów depresji inbredowej jeszcze nie stwierdzono – dlatego warto pytać o współczynnik inbredu planowanego miotu.

dysplazja stawów biodrowychRyzyko typowe dla dużych ras; szczenię powinno rosnąć powoli na karmie dla ras dużych.
entropiumPodwinięcie powieki wymienione we wzorcu FCI jako wada; wymaga oceny okulisty.
zawężona pula genetycznaBadania polskiej populacji wskazują na rosnącą utratę przodków, choć bez cech depresji inbredowej.

O jakie badania rodziców zapytać hodowcę

RTG HD/ED
badanie oczu (ECVO)
współczynnik inbredu rodziców

To informacje ogólne o rasie, nie diagnoza. Jeśli coś cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Historia rasy

Psy pilnujące owiec żyły w Karpatach od stuleci, a podhalański typ ukształtował się wśród pasterzy osiadłych na Podhalu w XV wieku. Biała maść nie była przypadkowa – pozwalała pasterzowi odróżnić własnego psa od wilka czy niedźwiedzia. Pierwszy wzorzec powstał po wystawie i przeglądzie w Zakopanem we wrześniu 1937 roku. Po wojnie, w maju 1954 roku, w Zakopanem oceniono około 120 psów, w większości pracujących przy owcach. Wzorzec przygotowany m.in. na podstawie referatu dr. Henryka Derezińskiego, wieloletniego przewodniczącego Klubu Owczarka Podhalańskiego, FCI zatwierdziła w 1967 roku.

Ciekawostki

Biała maść pozwalała pasterzom w nocy odróżnić psa od wilka.
Wzorzec rasy opisuje jasne oko jako wadę i nazywa je „oko niedźwiedzia”.
Pierwszy wzorzec owczarka podhalańskiego spisano w 1937 roku w Zakopanem.
Słowacki czuwacz to blisko spokrewniona rasa, wyodrębniona dzięki wieloletniej izolacji obu populacji.

Najczęstsze pytania

Czy owczarek podhalański nadaje się do mieszkania?

Zdecydowanie lepiej czuje się w domu z ogrodem. To duży pies stróżujący, który potrzebuje terenu do pilnowania i reaguje szczekaniem na hałasy, co w bloku bywa uciążliwe dla sąsiadów. W mieszkaniu da się go utrzymać tylko przy bardzo dużej ilości spacerów i pracy nad spokojem.

Ile waży owczarek podhalański?

Wzorzec FCI nie podaje wagi, tylko wzrost: 65–70 cm u psów i 60–65 cm u suk. Źródła hodowlane podają masę dorosłych psów najczęściej w przedziale około 30–45 kg, a duże samce bywają cięższe. Ważniejsza od liczby jest szczupła, umięśniona sylwetka.

Czy owczarek podhalański linieje?

Tak, i to obficie, choć głównie sezonowo. Późną wiosną i wczesną zimą zrzuca gęsty podszerstek i wtedy wymaga codziennego szczotkowania. Przez resztę roku wystarczy przeczesanie raz w tygodniu, bo sierść dobrze się samooczyszcza.

Czy owczarek podhalański jest dobry dla dzieci?

Zazwyczaj tak: jest spokojny, cierpliwy i opiekuńczy wobec dzieci ze swojej rodziny. Ze względu na rozmiar i instynkt obrony terytorium warto jednak pilnować zabaw, zwłaszcza gdy przychodzą obce dzieci, których pies nie zna.

Ile żyje polski owczarek podhalański?

Typowa długość życia rasy polski owczarek podhalański to 10–12 lat. Na wynik wpływają geny rodziców, waga, ruch i regularna profilaktyka u weterynarza.